تبلیغات
هیئت امام حسن مجتبی علیه السلام - فضیلت ماه شعبان

شعبانیه
ماه شعبان ماهی است منسوب به پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) كه خود می‌فرمودند: شعبان ماه من است و رمضان ماه امت من‎‎؛ و می‌فرمودند خدای ببخشاید و بیامرزد او را كه با پاس داشتن حق ماه، من مرا یاری كند»[1]. ماه شعبان یكی از سه ماه پر فضیلتی است كه هر انسان مؤمنی می‌تواند از آن برای نزدیك شدن به خداوند و پیامبر او یاری جوید و خود را در چشمه سار این ماه، پاك نماید و به سوی كمال رود و این سخن مولای متقیان امام علی (علیه السلام) را درباره این ماه پر فضیلت به كار بندد كه فرمودند: «از آن روز كه پیام پیامبر (صلی الله علیه و آله) را درباره شعبان شنیده‌ام هرگز روزه آن ماه را از دست نداده‌ام و اگر خدا بخواهد هرگز نیز آن را از دست نخواهم داد»[2]....

از پیامبر گرامی اسلام نیز نقل است كه آن حضرت این ماه را روزه می‌داشت و به ماه رمضان وصل می‌كرد و می‌فرمود: «شعبان ماه من است هر كه یك روز از این ماه را روزه بدارد بهشت بر او واجب می‌شود»[3] و از حضرت امام صادق (علیه السلام) نیز نقل است كه چون ماه شعبان فرا می‌رسید حضرت امام سجاد اصحاب خود را جمع می‌كرد و می‌فرمود: «ای گروه اصحاب من می‌دانید این چه ماهی است، این ماه شعبان است و حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) می‌فرمود: شعبان ماه من است پس روزه بدارید این ماه را برای محبت پیغمبر خود و تقرب به سوی پروردگار خود كه از پدرم حسین (علیه السلام) شنیدم كه فرمود: از پدرم امیرالمؤمنین شنیدم كه هر كه ماه شعبان را برای محبت پیغمبر خود تقرب به سوی خدا دوست بدارد خدا او را نزدیك گرداند به كرامت خود در روز قیامت و بهشت را بر او واجب نماید»[4].

فضیلت شب اول ماه شعبان

شب و روز اول ماه شعبان از جمله روزهای پر فضیلت این ماه است و روزه این روز دارای فضیلت و ثواب بی‌ شماری است. از حضرت صادق (علیه السلام) روایتی است كه هر كه روزه بگیرد روز اول ماه شعبان را بهشت بر او واجب می‌شود»[5].

از حضرت رسول اكرم (صلی الله علیه و آله) نیز نقل است كه هر كه سه روز اول این ماه را روزه بگیرد و در شبهای آن دو ركعت نماز بخواند بهشت بر او واجب می‌شود نمازی كه در هر ركعت حمد یك مرتبه و توحید یازده مرتبه خوانده شود»[6].

ثواب روزه در ماه شعبان

برای روزه این ماه پر فضیلت اجر و پاداش‌های بسیار زیادی ذكر شده است و در روایات و احادیث گوناگون به گرفتن روزه در این ماه سفارش‌های زیادی آمده است. از ابوحمزه ثمالی نقل است كه امام محمد باقر (علیه السلام) فرمودند: «كسی كه شعبان را روزه بگیرد این روزه برای او پاك كننده از هر لغزش خواهد بود»[7].

از امام صادق (علیه السلام) نیز نقل است كه: «كسی كه یك روز از ماه شعبان را روزه بگیرد حتما بهشت بر او واجب می‌شود و كسی كه دو روز از این ماه روزه بدارد خداوند در هر روز و شب در سرای دنیا به او نگاه نماید و در بهشت نیز به این نگاه ادامه می‌دهد و كسی كه سه روز از این ماه را روزه بگیرد هر روز خداوند را در عرش بهشتین زیارت خواهد نمود»[8]. در روایت دیگری از امام صادق (علیه السلام) آمده است كه فرمودند: «روزه شعبان و رمضان به خدا سوگند توبه‌ای از جانب خداوند است»[9].

از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نیز نقل شده است كه: «كسی كه یك روز از ماه شعبان را روزه بدارد خداوند برای او هفتاد كار نیك می‌نویسد كه هر كار نیكی برابر با یكسال عبادت است و كسی كه دو روز از این ماه را روزه بدارد گناه هلاك كننده از او می‌ریزد. كسی كه سه روز از این ماه را روزه بدارد هفتاد درجه از در و یاقوت در بهشتها برای او بالا می‌رود برای كسی كه چهار روز از این ماه را روزه بگیرد روزی او گسترده ‌می‌شود و كسی كه پنج روز از این ماه را روزه بگیرد نزد بندگان خدا محبوب می‌شود و سپس رسول خدا ثواب سی روز روزه این ماه را به ترتیب بیان كردند»[10].

از امام صادق روایت دیگری نقل است كه فرمودند: «روزه شعبان و رمضان دو ماه پی در پی توبه‌ای از جانب خدای عزوجل است، توبه‌ای مقبول و پذیرفته شده».

از ایشان سؤال شده كه آیا شخصی از پدران شما شعبان را روزه گرفته است و ایشان فرموده‌اند: «بهترین پدرانم آن را روزه گرفته است»[11]. همچنین از ابوسعید مقبری نقل است كه اسامه بن زید می‌گوید: كه رسول خدا آنقدر روزه می‌گرفت كه می‌گفتند همیشه روزه خواهد گرفت و آنقدر روزه نمی‌گرفت كه می‌گفتند دیگر روزه نخواهد گرفت مقبری می‌گوید از اسامه پرسیدم آیا دیدی كه رسول خدا طوری در ماهی روزه بگیرد كه در هیچ ماهی این طور روزه نگیرد گفت بله شعبان ماهی بین رجب و رمضان است كه مردم از آن غافلند ماهی كه در آن اعمال بندگان به سوی خدا می‌رود و دوست دارم در حالی عمل من بالا رود كه من روزه باشم»[12].

از پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله) سؤال شد كدامیك از روزها برترند؟ فرمود: «شعبان. به جهت بزرگداشت رمضان»[13].

مناجات شعبانیه

مناجات معروف شعبانیه كه از حضرت امیر (علیه السلام) و دیگر امامان معصوم (علیهم السلام) گزارش شده مناجاتی است بسیار ارجمند و گرانبها كه در آن معارف فراوانی نهفته است به ویژه درباره آداب و آیین بندگی كردن، شیوه و شگرد با خدا رو به رو شدن و چگونه زبان به عذر و پوزش گشادن. این مناجات یكی از مهمترین و ارجمندترین اعمال این ماه است.

از دیگر مفاهیمی كه در این مناجات به آن اشاره شده است درباره معنی و مفهوم دیدار خدا و قرب خداست و همچنین درباره خودشناسی و اینكه خودشناسی رمینه و زاینده خداشناسی است نكته‌های نعزی آمده است.

از فضایل دیگر ماه شعبان

از جمله فضایل دیگر ماه شعبان وجود مولودهای مبارك این ماه است. سوم شعبان روز میلاد حضرت امام حسین (علیه السلام) و چهارم میلاد حضرت ابوالفضل (علیه السلام) و پنجم شعبان میلاد پر بركت امام سجاد (علیه السلام).

نیمه شعبان نیز شب و روزی است كه به راستی شأن و شرافت و قدر و منزلت بسیار بالایی دارد و روز میلاد حضرت امام زمان (عج) است.

نیمه این ماه پر فضیلت بنا بر روایات گوناگون یكی از شبهای قدر است كه به احیای آن سفارش بسیار زیادی شده است.

از امام جعفر صادق (علیه السلام) روایت است كه از حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) از فضیلت شب نیمه شعبان سؤال شد؛ ایشان فرمودند: «آن شب افضل شب‌هاست بعد از لیله القدر در آن شب عطا می‌فرماید خداوند به بندگان فضل خود را و می‌آمرزد ایشان را به من و كرم خویش پس سعی و كوشش كنید در تقرب جستن به سوی خدای تعالی در آن شب، پس آن شبی است كه خدا قسم یاد كرده است به ذات مقدس خود كه دست خالی برنگرداند سائلی را كه به درگاه او آمده است»[14].

روزهای مؤمنان

ماه شعبان ماهی است كه در آن بهشت را بیارایند و روزهای مؤمنان را منشعب سازند و بیفزایند و از این جهت آن را شعبان خوانند.

امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «هر كه یك روز از شعبان روزه دارد بهشت بر او واجب شود و هر كه دو روز روزه دارد خدای تعالی هر روز و شبی دو بار بر او نگرد در سرای دنیا و دائم در بهشت نظرش بدو بود»[15].

پیامبر گرامی اسلام چون ماه نو از شعبان می‌دید در مدینه ندا می‌فرمود كه ای اهل یثرب! من رسول خدایم به شما، بدانید كه شعبان ماه من است. خدای رحمت كند آن كه مرا بر ماه من یاری كند.

حضرت علی (علیه السلام) در این باره فرموده‌اند: «هرگز از من نگذشت روزه شعبان از آن زمان كه فرموده رسول الله (صلی الله علیه و آله) را در مورد شعبان شنیدم»[16].

دعای روز سوم شعبان

سوم شعبان روز میلاد امام حسین (علیه السلام) است، در این روز خواندن این دعا ثواب بسیاری دارد: «اللهم انی اسئلك بحق المولود فی هذا الیوم...»[17]

امام صادق (علیه السلام) نیز فرمودند: «هر كه در هر روز از ماه شعبان هفتاد بار بگوید استغفر الله الذی لا اله الا هو الحی القیوم و اتوب الیه» خدای تعالی او را در افق مبین بنویسد و آن شكل زمین هامون و نرم بود در پیش عرش و در جوی‌هاست روان و بركنار آن قدح‌ها به عدد ستارگان و هر روز در شعبان صد بار بر پیغمبر و آلش درود فرستد كه آن فاضل‌ترین عمل‌هاست.

اما بعضی از اعمال مشترك این ماه عبارتند از:

اول: هر روز گفتن هفتاد مرتبه استغفر الله و أسأله التوبة.

دوم: هر روز گفتن هفتاد مرتبه استغفرالله الذی لا اله الا هو الرحمن الرحیم الحی القیوم و أتوب الیه در بعضی از روایات الحی القیوم پیش از الرحمن الرحیم است و عمل به هر دو خوب و نیكوست و از روایات استفاده می‌شود كه بهترین دعاها و ذكرها در این ماه استغفار است و هر كه در هر روز این ماه هفتاد مرتبه استغفار كند مانند این است كه در ماههای دیگر هفتاد هزار مرتبه استغفار نماید.

سوم: در این ماه دادن صدقه از ثواب بسیاری زیادی برخوردار است گرچه نصف دانه خرمایی باشد تا حق تعالی بدن صدقه دهنده را بر آتش حرام نماید.

از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است كه از وجودب مبارك ایشان در مورد فضیلت روزه رجب سؤال كردند ایشان فرمودند چرا از شعبان غافل هستید؟ راوی عرض كرد یا بن رسول الله كسی كه یك روز از شعبان را روزه بدارد چه ثوابی دارد؟ فرمود به خدا سوگند پاداش او بهشت است عرض كرد یا بن رسول الله بهترین اعمال در این ماه چیست؟ فرمود صدقه و استغفار.

هر كه در این ماه صدقه دهد حق تعالی آن (صدقه) را رشد و نمو دهد همانگونه كه یكی از بچه شترش را رشد دهد تا آن كه در قیامت به اندازه كوه احد شده باشد به صاحبش باز گردد.

چهارم: در تمام این ماه هزار مرتبه بگوید: لا اله الا الله و لا تعبد الا ایاه المخلصین له الدین ولو كره المشركون؛ معبودی جز خدانیست و نپرسیدم جز او را در حالی كه دین را برای او خالص كردیم گرچه مشركان را خوش نیاید. این ذكر پاداش بسیاری دارد و در نامه عمل فرد عبادت هزار ساله می‌نویسد.

پنجم: در هر پنجشنبه این ماه دو ركعت نماز به جا آورد در هر ركعت پس از سوره حمد صد مرتبه قل هو الله احد خوانده و بعد از سلام نماز صد مرتبه صلوات بفرستد تا حق تعالی هر حاجتی كه در امر دین و دنیا دارد روا كند و نیز روزه هر پنجشنبه این ماه فضیلت بسیار دارد روایت شده كه در هر پنجشنبه ماه شعبان آسمانها را زینت می‌كنند پس ملائكه عرض می‌كنند خداوندا روزه داران این روز را بیامرز و دعای آنان را اجابت فرما. در خبر نبوی آمده است كه: «هر كه روز دوشبنه و پنجشنبه شعبان را روزه بدارد حق تعالی بیست حاجت از حوایج دنیا و بیست حاجت از حوایج آخرت او را بر آورده می‌كند[18].

ششم: در این ماه بسیار صلوات بفرستد.

هفتم: هر روز این دعای ارجمند را به هنگام ظهر خواندن: «اللهم صل علی محمد و آل محمد شجرة النبوة.....»[19].

هشتم: به جای آوردن نمازها و دعاهای ویژه‌ای كه در كتاب اقبال آمده است.

اعمال شب نیمه شعبان

1ـ احیا و شب زنده داری 
2ـ به جای آوردن چهار ركعت نماز؛ در هر ركعت یك بار حمد و صد بار توحید و پس از نماز خواندن دعای «اللهم انی الیك الفقیر....»

3ـ خواندن صد ركعت نماز در هر ركعت پس از حمد، ده بار سوره توحید و پس از نماز ده بار آیة الكرسی و ده بار سوره حمد و صد بار تسبیح خدا گفتن.

4ـ به جای آوردن سجده‌هایی كه با دعاهای ویژه از پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله) روایت شده است[20].

5ـ خواندن دعای اللهم حق لیلتنا و مولودها ... [21].

6ـ خواندن دعای كمیل

7ـ زیارت امام حسین (علیه السلام) با نماز و زیارتنامه ویژه‌ای كه روایت شده است[22].

8ـ به جای آوردن نماز شب و خواندن دعاهای ویژه در فاصله ركعت‌های آن.

9ـ حسابرسی در پایان شب؛ به جاست كه انسان به محاسبه بنشیند و پس از آن به سجده برود و بر محمد و آل محمد صلوات بفرستد»[23].

سه روز آخر شعبان

روزه داشتن سه روز پایانی ماه شعبان برای آنكه همه ماه را روز نداشته فضیلت بسیاری دارد. شیخ صدوق از حضرت صادق (علیه السلام) روایت كرده است: «هر كس سه روز پایانی شعبان را روزه بگیرد و آن را به ماه رمضان پیوند بزند خداوند پاداش دو ماه روزه پیاپی را به او می‌دهد»[24].

آخرین جمعه شعبان

از كتاب عیون از عبدالسلام بن صالح هروی نقل شده كه می‌گوید: در آخرین جمعه شعبان به دیدن امام رضا (علیه السلام) رفتم حضرت فرمودند «اباصلت بیشتر شعبان گذشت و این آخرین جمعه آن است كوتاهی گذشته خود را جبران كن. بسیار دعا و استغفار كن و خیلی قرآن بخوان. از گناهانت توبه كن تا وقتی ماه رمضان می‌آید مخلص برای خدا باشی و هیچ امانتی بر گردنت نباشد مگر این كه آن را رد كنی و هیچ كینه‌ای از مؤمنی در دلت نباشد مگر اینكه آن را از بین ببری و از هر گناهی كه انجام می‌دهی دست برداری[25]. 
-------------------------------------------------------------------------------- 
[1] - مراقبات فی اعمال السنه ـ ترجمه سید محمد راستگو ـ صفحه 122؛ ثواب الاعمال، ص 127؛ عقاب الاعمال.

[2] - همان.

[3] - مفاتیح الجنان: ص 256 و 257.

[4] - مفاتیح الجنان: ص 258.

[5] - مفاتیح الجنان: ص 273.

[6] - مفاتیح الجنان: ص 272.

[7] - ثواب الاعمال و عقاب الاعمال: ص 131.

[8] - ثواب الاعمال و عقاب الاعمال: ص 127.

[9] - ثواب الاعمال و عقاب الاعمال: ص 132.

[10] - ثواب الاعمال و عقاب الاعمال: ص 127.

[11] - ثواب الاعمال و عقاب الاعمال: ص 128.

[12] - ثواب الاعمال و عقاب الاعمال: ص 128.

[13] - ثواب الاعمال و عقاب الاعمال: ص 130.

[14] - مفاتیح الجنان: ص 272.

[15] - ثواب الاعمال و عقاب الاعمال: ص 127 ـ 132.

[16] - همان.

[17] - مفاتیح الجنان: اعمال ماه شعبان.

[18] - اقبال، سید طاووس: اعمال ماه شعبان.

[19] - سلوك عارفان: فصل ماه شعبان.

[20] - مفاتیح الجنان.

[21] - مفاتیح الجنان.

[22] - مفاتیح الجنان.

[23] - مراقبات فی اعمال السنة: ترجمه حاج میرزا ملكی تبریزی، ص 163 ـ 189.

[24] - همان.

[25] - همان.




طبقه بندی: کتاب ها و مقالات ، 
برچسب ها: فضیلت های شعبانیه، ماه شعبان، نیمه شعبان، درباره ماه شعبان، فضایل ماه شعبان، عید های ماه شعبان، ماه ولادت،  

تاریخ : سه شنبه 19 خرداد 1394 | 06:57 ب.ظ | نویسنده : kiarash farazi | نظرات
.: Weblog Themes By SlideTheme :.
التماس دعا


  • خنده دارترین ها